Blog

‘Kiedy ból mówi głośniej’, czyli samookaleczenia nastolatków. Dlaczego? | Część 2 | Między nami terapeutami | Podcast psychologiczny

Samookaleczanie u młodzieży – dlaczego nastolatki ranią swoje ciało?

Dlaczego młode osoby się okaleczają?
Jakie emocje stoją za autoagresją i dlaczego tak trudno ją na początku zauważyć?

W tym odcinku rozmawiamy o samookaleczaniu dzieci i nastolatków – o mechanizmach, emocjach, neurobiologii oraz o tym, jak rodzic i środowisko mogą realnie wspierać młodego człowieka w kryzysie.

Poruszamy m.in.:

• • czym jest samookaleczanie i jakie ma najczęstsze formy,
  • dlaczego młodzież się okalecza i czy jest to forma regulacji emocji,
  • jakie mity najczęściej pojawiają się wokół samookaleczeń,
  • czy cięcie oznacza próbę samobójczą – a kiedy nie,
  • jak wygląda psychoterapia nastolatka w podejściu integracyjnym i systemowym,
  • jakie emocje najczęściej stoją za autoagresją: złość, wstyd, lęk, pustka,
  • co mówi neurobiologia o tym, że „to przynosi ulgę”,
  • jak reagować, gdy rodzic odkrywa samookaleczanie,
  • czego absolutnie nie mówić nastolatkowi i jak z nim rozmawiać bez oceniania,
  • kiedy potrzebna jest konsultacja psychiatryczna lub dodatkowe formy wsparcia,
  • jak wygląda proces zdrowienia i jak wspierać w nawrotach,

• co wnoszą książki „Niemy krzyk” i „Gdy Twoje dziecko się okalecza”,
• jakie sygnały w relacji rodzinnej mogą współwystępować z autoagresją.

To rozmowa o emocjach, bezradności, poszukiwaniu ulgi, ale też o tym, jak budować bezpieczeństwo, bliskość i komunikację, które realnie ratują zdrowie psychiczne młodej osoby.

Rozmawiają:

Paulina Podrez – psychoterapeutka psychodynamiczna, seksuolożka, terapeutka par oraz założycielka ośrodków Przestrzeń Holistic

Agata Dębska – pedagożka, coach, psychoterapeutka integracyjno-systemowa, terapeutka par oraz trenerka TUS

Zapraszamy do cz.1 podcastu • ‘Kiedy ból mówi głośniej’

Perspektywa psychoterapeuty

Jako psychoterapeuta pracujący na co dzień z dziećmi i młodzieżą doświadczającymi silnych trudności emocjonalnych, a także z ich rodzicami – często przerażonymi, zagubionymi i bezradnymi – uważam tę książkę za jedną z najważniejszych pozycji dotyczących samookaleczeń u nastolatków dostępnych na polskim rynku.

Samookaleczanie jako sposób radzenia sobie z cierpieniem

Michael Hollander w niezwykle klarowny i empatyczny sposób pokazuje, że samookaleczanie nie jest zachowaniem „złym” ani próbą manipulacji, lecz sposobem radzenia sobie z intensywnym cierpieniem psychicznym. Autor trafnie ujmuje istotę problemu, pisząc:
„Zrozumienie, że samookaleczanie to dla dziecka sposób radzenia sobie z niezwykle trudnymi emocjami, otwiera drogę do rozwiązania problemu.”

To zdanie stanowi fundament całej książki i punkt wyjścia do realnej pomocy dziecku oraz jego rodzinie.

Rola rodzica i systemu rodzinnego

Z perspektywy klinicznej szczególnie istotne jest podkreślenie, że praca z dzieckiem to jedno, natomiast praca z rodzicem i całym systemem rodzinnym to osobne, często bardzo trudne zadanie. Rodzice mierzą się z ogromnym lękiem, poczuciem winy i bezradnością, a wokół samookaleczeń narosło wiele mitów utrudniających adekwatne reagowanie. Książka porządkuje te przekonania i daje rodzicom język pozwalający lepiej rozumieć zachowania dziecka.

Regulacja emocji zamiast oceniania i karania

Autor jasno tłumaczy, że dla wielu nastolatków ból fizyczny bywa łatwiejszy do zniesienia niż ból emocjonalny. Samookaleczenie pełni funkcję regulowania emocji, z którymi dziecko nie potrafi poradzić sobie w inny sposób. Takie rozumienie zmniejsza potrzebę oceniania i karania, a otwiera przestrzeń na empatię, uważność i wspieranie rozwoju nowych umiejętności.

Terapia DBT – struktura i porządek

Książka opiera się na założeniach terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT) i w bardzo przejrzysty sposób pokazuje jej strukturę: biopsychospołeczne rozumienie trudności, zaangażowanie rodziny w terapię, coaching umiejętności, pracę zespołu konsultacyjnego, dzienniki obserwacji oraz systematyczne ćwiczenie umiejętności. Dzięki temu rodzice zyskują poczucie, że terapia jest procesem uporządkowanym i opartym na sprawdzonych metodach.

Klarowna forma i psychoedukacja emocjonalna

Dużym atutem książki jest jej przejrzysta forma. Najważniejsze treści autor wyróżnia w ramkach, co ułatwia korzystanie z książki w codziennym życiu. Hollander porządkuje wiedzę o emocjach, rozróżniając emocje podstawowe, mające komponent biologiczny (np. złość, smutek, radość, strach), oraz emocje wyuczone (m.in. wstyd, poczucie winy, zazdrość). Pomaga to rodzicom lepiej rozumieć stany emocjonalne dziecka.

Uprawomocnianie emocji jako fundament relacji

Szczególnie cennym elementem książki jest dokładne omówienie uprawomocniania emocji. W praktyce okazuje się to jednym z najtrudniejszych zadań dla rodziców. Hollander pokazuje, że uprawomocnianie nie oznacza przyzwolenia, lecz akceptację doświadczenia emocjonalnego dziecka. Stanowi ono fundament relacji opartej na bezpieczeństwie i zaufaniu.

Język dialogu i konkretne narzędzia

Autor podaje liczne przykłady dialogów i reakcji: co można powiedzieć, jak zareagować, czego lepiej unikać. Uczy uważnego, aktywnego słuchania oraz dawania przestrzeni temu, co niewypowiedziane. Jednocześnie zachęca rodziców do pracy nad tolerowaniem własnego dyskomfortu emocjonalnego i modelowania regulacji emocji.

Historie rodzin i różne formy pomocy

Dodatkową wartością książki są opisy realnych historii dzieci i rodzin. Pozwalają one rodzicom odnaleźć własną sytuację i poczuć, że nie są w tym doświadczeniu sami. Autor omawia również współpracę terapeuty z rodzicem, granice poufności oraz różne formy pomocy: terapię indywidualną, grupową i hospitalizację.

Podsumowanie i rekomendacja

Z mojego doświadczenia terapeutycznego wynika, że jest to książka realnie wspierająca zarówno rodziców, jak i specjalistów. Porządkuje wiedzę, rozwiewa wątpliwości i dostarcza konkretnych narzędzi do pracy z emocjami — bez uproszczeń i obietnic szybkich rozwiązań.

To pozycja, którą z pełnym przekonaniem polecam rodzicom dzieci i nastolatków zmagających się z samookaleczaniem oraz terapeutom pracującym z rodzinami. Książka mądra, empatyczna i bardzo potrzebna — ucząca, jak być dla dziecka obecnym w sposób naprawdę pomocny.

Autorka recenzji:

Agata Dębska – Terapeutka par, Terapeutka rodzinna, Psychoterapeutka integracyjno- systemowa, Trenerka TUS, Mediatorka, Coach

‘Kiedy ból mówi głośniej’, czyli samookaleczenia nastolatków. Dlaczego? | Część 1 | Między nami terapeutami | Podcast psychologiczny

Samookaleczanie u młodzieży – dlaczego nastolatki ranią swoje ciało?

Dlaczego młode osoby się okaleczają?
Jakie emocje stoją za autoagresją i dlaczego tak trudno ją na początku zauważyć?

W tym odcinku rozmawiamy o samookaleczaniu dzieci i nastolatków – o mechanizmach, emocjach, neurobiologii oraz o tym, jak rodzic i środowisko mogą realnie wspierać młodego człowieka w kryzysie.

Poruszamy m.in.:

• czym jest samookaleczanie i jakie ma najczęstsze formy,
• dlaczego młodzież się okalecza i czy jest to forma regulacji emocji,
• jakie mity najczęściej pojawiają się wokół samookaleczeń,
• czy cięcie oznacza próbę samobójczą – a kiedy nie,
• jak wygląda psychoterapia nastolatka w podejściu integracyjnym i systemowym,
• jakie emocje najczęściej stoją za autoagresją: złość, wstyd, lęk, pustka,
• co mówi neurobiologia o tym, że „to przynosi ulgę”,
• jak reagować, gdy rodzic odkrywa samookaleczanie,
• czego absolutnie nie mówić nastolatkowi i jak z nim rozmawiać bez oceniania,
• kiedy potrzebna jest konsultacja psychiatryczna lub dodatkowe formy wsparcia,
• jak wygląda proces zdrowienia i jak wspierać w nawrotach,
• co wnoszą książki „Niemy krzyk” i „Gdy Twoje dziecko się okalecza”,
• jakie sygnały w relacji rodzinnej mogą współwystępować z autoagresją.

To rozmowa o emocjach, bezradności, poszukiwaniu ulgi, ale też o tym, jak budować bezpieczeństwo, bliskość i komunikację, które realnie ratują zdrowie psychiczne młodej osoby.

Rozmawiają:

Paulina Podrez – psychoterapeutka psychodynamiczna, seksuolożka, terapeutka par oraz założycielka ośrodków Przestrzeń Holistic

Agata Dębska – pedagożka, coach, psychoterapeutka integracyjno-systemowa, terapeutka par oraz trenerka TUS

Jak stać się swoim własnym bezpiecznym domem?

To pytanie, które dotyka wielu z nas – szczególnie wtedy, gdy czujemy się zagubieni, przeciążeni albo odłączeni od siebie. W najnowszym odcinku podcastu Kafka u Gosi Ohme gości nasza psychoterapeutka, Agata Dębska. W wyjątkowo czuły i jednocześnie konkretny sposób opowiada o budowaniu wewnętrznej stabilności, relacji z samym sobą oraz o pracy z wewnętrznym dzieckiem.

To rozmowa o powrotach do siebie, o tworzeniu przestrzeni, w której nie trzeba niczego udawać. A także o czułości, która może stać się praktyką zmieniającą życie. Agata pokazuje, jak krok po kroku budować w sobie „dom”, do którego naprawdę chce się wracać. Niezależnie od tego, co dzieje się na zewnątrz.

Jeśli szukasz inspiracji, narzędzi i poczucia, że nie jesteś sam_a w swoich doświadczeniach, ten odcinek będzie dla Ciebie wartościowym towarzyszem.

Posłuchaj rozmowy z Agatą Dębską tutaj:

Agata Dębska – Terapeutka par, Terapeutka rodzinna, Psychoterapeutka integracyjno- systemowa, Trenerka TUS, Mediatorka, Coach

„ACT dla par. Jak zakończyć konflikty, wzmocnić więź i odzyskać utraconą bliskość” to książka autorstwa Russa Harrisa, uznanego lekarza, psychoterapeuty i trenera terapii akceptacji i zaangażowania (ACT). Publikacja ta stanowi praktyczny przewodnik dla par pragnących poprawić jakość swojego związku poprzez zastosowanie technik ACT. Więcej “Recenzja książki „ACT dla par” – Russ Harris”