Blog

Czy kara naprawdę leczy? O absurdach polskiego prawa narkotykowego i tym, co działa lepiej

W najnowszym numerze tygodnika „Polityka” głos w sprawie aktualnej polityki narkotykowej zabrała nasza terapeutka uzależnień, Małgorzata Żalikowska-Grochowska. W rozmowie porusza temat, który dotyka tysięcy młodych ludzi każdego roku: jak restrykcyjne prawo, zamiast wspierać, często utrudnia dostęp do realnej pomocy.

Małgorzata zwraca uwagę na nierówności w traktowaniu różnych substancji, zwłaszcza alkoholu i marihuany. Na brak spójności w działaniach państwa oraz na to, że strach przed konsekwencjami prawnymi może blokować osoby potrzebujące wsparcia przed zgłoszeniem się na terapię. Podkreśla również, że edukacja, profilaktyka i dostęp do leczenia są znacznie skuteczniejsze niż penalizacja niewielkiej ilości substancji.

To ważny głos w dyskusji o zdrowiu publicznym i o tym, jak powinna wyglądać nowoczesna, skuteczna polityka przeciwdziałania uzależnieniom.

Pełny wywiad z Małgorzatą Żalikowską-Grochowską znajdziesz w „Polityce”, kilkając tutaj.

Małgorzata Żalikowska-Grochowska – Psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, Certyfikowana terapeutka uzależnień, Terapeutka EMDR

„Alkohol i człowiek – toksyczny związek”

Przygotowując się do egzaminów certyfikacyjnych dla specjalistów terapii uzależnień, jak i w trakcie swojej ścieżki edukacyjnej miałam okazję zapoznać się z wieloma publikacjami dotyczącymi tematyki uzależnień. Większość z nich koncentrowała się głównie na biologicznych lub psychologicznych aspektach uzależnień. Monografia Alkohol i człowiek – toksyczny związek wydawnictwa PZWL wyróżnia się jednak tym, że w sposób wyczerpujący łączy oba te podejścia, tworząc pełny obraz problematyki. To pozycja, która zasługuje na stałe miejsce w programach kształcenia przyszłych terapeutów oraz lekarzy.

Język i diagnoza

Choć jest to książka naukowa, oparta na licznych badaniach, nie jest skierowana wyłącznie do specjalistów czy lekarzy. Z powodzeniem sięgnąć po nią może każdy, kto chce pogłębić wiedzę o mechanizmach uzależnienia, poznać rzetelne dane oraz lepiej zrozumieć ten złożony problem. Dużym atutem publikacji jest także włączenie opisów przypadków klinicznych – połączenie teorii z praktyką ułatwia przyswojenie i zobrazowanie omawianych zagadnień.

Znajdziemy tu m.in. omówienie różnic w diagnozowaniu uzależnień według DSM-5 oraz ICD-10, a także uporządkowanie pojęć związanych z tą tematyką, wraz z eliminacją określeń przestarzałych i stygmatyzujących. Język, jakim mówimy o uzależnieniu, wpływa na to, jak postrzegamy osoby nim dotknięte. Dla specjalistów to cenna lekcja w kierunku bardziej podmiotowego, szanującego podejścia chociażby w komunikacji,która może dzielić bądź łączyć.

Część historyczna, dotycząca m.in. enatolu, pozwala lepiej zrozumieć kulturowy kontekst spożywania alkoholu oraz mechanizmy normalizowania picia. Świadomość uwarunkowań społecznych i mitów związanych z alkoholem pomaga lepiej zrozumieć przekonania osób spożywających alkohol.

Skutki zdrowotne i profilaktyka

Publikacja zawiera także testy diagnostyczne oraz szczegółowe opisy wpływu alkoholu na układ nerwowy, pokarmowy, hormonalny i sercowo-naczyniowy. Takie informacje mogą być impulsem do refleksji nad własnymi nawykami, a dla lekarza – narzędziem edukacyjnym w profilaktyce. Warto tu przetoczyć informację zawartą w publikacji. Aż 20% pacjentów zgłaszających się do poradni POZ, spożywa alkohol w sposób szkodliwy. Oznacza to, że wiedza na temat skutków zdrowotnych i możliwości leczenia powinna być elementem podstawowej edukacji zdrowotnej w gabinecie lekarskim.

Zespół dnia następnego

Na uwagę zasługuje też omówienie „zespołu dnia następnego” – jego wpływu na układ nerwowy, funkcje poznawcze i wydolność fizyczną. Autorzy podkreślają również rolę pracodawców
w rozpoznawaniu objawów uzależnienia i motywowaniu pracowników do terapii. To podejście ma ogromne znaczenie, ponieważ w wielu przypadkach otoczenie osoby z uzależnieniem jest kluczowym czynnikiem w podjęciu decyzji o leczeniu.

Metody terapeutyczne

W książce opisano szerokie spektrum metod terapeutycznych – od ruchu AA, przez terapię EMDR, po joystick training. Przedstawiono podstawy dialogu motywującego i neurobiologiczne mechanizmy podatności na uzależnienie. To ważne treści nie tylko dla terapeutów, ale także dla lekarzy POZ. To oni często jako pierwsi mają szansę dostrzec problem i skutecznie zmotywować pacjenta do zmiany. Osoby szukające wsparcia w zakresie terapii nie zawsze orientują się w przysługujących im możliwościach leczenia. Czasami odwlekają decyzję ze względu na poczucie zagubienia, a rozdział ten porządkuje informacje i wskazuje drogę zdrowienia.

Diagnostyka medyczna

Dla środowiska medycznego cenne będą rozdziały poświęcone m.in. zastosowaniu ultrasonografii w ocenie skutków przewlekłego picia, rozpoznawaniu biomarkerów świadczących o spożyciu alkoholu czy różnicowaniu objawów ostrego zatrucia etanolem. Takie informacje pozwalają na szybsze i trafniejsze rozpoznanie, co w sytuacjach nagłych bywa kluczowe.

„Alkohol i człowiek – toksyczny związek” to nie lekki poradnik. To solidna dawka wiedzy, podana w przystępny sposób, poparta badaniami i wpleciona w realne wyzwania społeczne i zdrowotne. Dzięki niej książka zyskuje wymiar nie tylko edukacyjny, lecz także społeczno-profilaktyczny.

Autorka recenzji:

Małgorzata Żalikowska-Grochowska – Psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, Certyfikowana terapeutka uzależnień, Terapeutka EMDR

Słowa kluczowe: alkohol, uzależnienie od alkoholu, toksyczny związek, terapia uzależnień, profilaktyka uzależnień, diagnostyka uzależnień. DSM-5, ICD-10, mechanizmy uzależnienia, przypadki kliniczne, język stygmatyzujący, kontekst kulturowy alkoholu. Skutki zdrowotne alkoholu, układ nerwowy a alkohol, wpływ alkoholu na zdrowie. Syndrom dnia następnego, rola pracodawców w profilaktyce, metody terapeutyczne uzależnień. Dialog motywujący, biomarkery alkoholu, neurobiologia uzależnień, książka o uzależnieniach, recenzja książki medycznej

#alkohol #uzależnienia #terapiauzależnień #profilaktyka #zdrowiepubliczne #psychoedukacja #DSM5 #ICD10 #mechanizmyuzależnień #przypadkikliniczne  #skutkialkoholu #układnerwowy #syndromdniaNastępnego #pracodawcy #metodyterapeutyczne #dialogmotywujący #biomarkery #neurobiologia #recenzjaksiażki #PZWL

Efekt pozytywności – czyli jak zamienić lęk w pewność siebie.

Większość z nas choć raz w życiu czuła się tak, jakby właśnie zjeżdżała okrakiem po brzytwie do słonej wody. A mówiąc mniej kolokwialnie – przeżywaliśmy taką eskalację lub nawał sytuacji stresowych, że brał nas we władanie silny lęk wywołujący fizyczne dolegliwości, umysł był blokowany przez czarne myśli i czuliśmy się jak w głębokiej dziurze, z której nie było widać słońca ani perspektyw na zmianę. Zazwyczaj pomocy szukamy wtedy, o ile w ogóle, w lekach przeciwlękowych i przeciwdepresyjnych lub podejmując terapie redukujące negatywne myśli. Tymczasem Dan Tamasulo, wiodący przedstawiciel psychologii pozytywnej, wykładowca na Columbia University, zauważa, że ponad połowa osób poddawana takiemu leczeniu doświadcza nawrotu stanów lękowych paraliżujących ich zdolność do życia i rozwoju.

– Potrzebujemy czegoś nowego – innego podejścia, innej miary dobrostanu – pisze w swojej książce “Efekt pozytywności”.
– Terapia, która tylko na krótki czas uwolni część osób od cierpienia, zanim nastąpi nawrót, to za mało. Potrzebujemy czegoś trwalszego, dającego więcej nadziei i wiary, skupiającego się na witalności, jaką daje pełne wyzdrowienie.
I co nam proponuje Tamasulo? Psychoterapię pozytywną, czyli „podejście dające siłę do wprowadzania zmian w życiu dzięki częstszemu doświadczaniu przyjemnych emocji, a zarazem ograniczeniu emocji trudnych”. – Efekt pozytywności przygotowuje cię na dobre życie. Nie życie wolne od problemów, cierpienia i smutku, ale takie, które jest wypełnione entuzjazmem i energią potrzebną do radzenia sobie z owymi trudnościami i do ich przezwyciężenia – zapewnia psycholog.

Kamienie i piórka

Brzmi naiwnie? Trywialnie? Mamy ochotę wzruszyć ramionami i popukać się w czoło, jak po usłyszeniu odkrywczej rady: Uśmiechnij się, jutro będzie lepiej, gdy ani nie chce nam się śmiać, ani nie mamy wiary w lepsze jutro?

Otóż nie, Dan Tamasulo po pierwsze – nie proponuje drogi łatwej, tylko krok po kroku (na podstawie doświadczeń swoich pacjentów, ale też wyników badań nad ludzkimi emocjami czy funkcjonowaniem mózgu) pokazuje nam konkretne ćwiczenia prowadzące do redukowania stresu i lęku; a po drugie – nie odrzuca podejścia właściwego medycynie i tradycyjnym terapiom, tylko dodaje do tego narzędzia wypracowane przez psychologię pozytywną.

– W chwilach stresu i zamartwiania się zwykle brak jest równowagi między myślami pozytywnymi i negatywnymi – wyjaśnia kwintesencję tego podejścia i porównuje negatywne myśli do kamyków a pozytywne do piórek. Dlaczego? Bo – upraszczając – nasze mózgi tak działają, że jednego zmartwienia nie równoważy ciężar nawet kilka przyjemności. Tymczasem tradycyjne sposoby walki ze stresem i lękiem skupiają się na zmniejszaniu liczby kamyków, dowodzi autor książki, co i tak nie przechyla wagi na korzyść piórek. Żeby więc poprawić swój dobrostan i uruchomić ową tytułową pozytywność, trzeba nieustannie pracować nad uzyskaniem przewagi pozytywnych emocji. A co najważniejsze – utrzymać ten efekt na długo dzięki zdobytemu własną pracą kapitałowi psychologicznemu.

Być jak ostryga

Tamasulo wskazuje na cztery umiejętności emocjonalne, które są fundamentami tego kapitału to: nadzieja – rozumiana jako przekonanie, że możemy spowodować dobre zmiany w naszej przyszłości; wzmocnienie – budowanie pewności siebie przy wykorzystaniu sukcesów z przeszłości: rezyliencja – czyli zyskanie zdolności adaptacji do wymagających okoliczności życiowych i wreszcie optymizm – pielęgnujący oczekiwanie, że zdarzą się dobre rzeczy. Po przeczytaniu tej listy można by od razu podnieść ręce w geście poddania się, gdyby nie rodzaj narracji, jaką prowadzi w tej książce jej autor. Bo z jednej strony jest to umocowany w nauce i praktyce rodzaj wykładu o tym, jak działają nasze emocje, a z drugiej szereg konkretnych zadań, których wykonanie autor proponuje nam już w trakcie lektury.

Nie brak tu zarówno fachowych sformułowań jak wspomniana już rezyliencja czy ruminacja (długo utrzymujące się negatywne myśli na temat własnej osoby), ale też autor “Efektu pozytywności” czyni swoje wywody bardzo przystępnymi dzięki przemawiającym do wyobraźni przenośniom i porównaniom np. człowieka doświadczającego traumy do…ostrygi. Kiedy ostryga musi sobie poradzić z niepożądaną drobiną pisaku lub brudu, która dostała się do muszli, pokrywa ja substancją wyściełającą wnętrze muszli, tworząc perłę.

– Stanowi to metaforę tego, jak z dyskomfortu i rozdrażnienia wywołanego trudnym zdarzeniem powstaje coś drogocennego – pisze Tamasulo. I porównuje to zjawisko do działań osób, które w wyniku trudnych okoliczności muszą porzucić wcześniejsze cele i utorować drogę nowej okoliczności.
– Ich świat wewnętrzny się zmienia – podkreśla psycholog – niechciane zdarzenie skutkuje trwałym wzrostem.

Uproszczeniem byłoby jednak podsumować te rozważania często słyszanym powiedzeniem, że co nas nie zabije, to nas wzmocni.
– Traumatyczne zdarzenie nie powoduje wzrostu psychologicznego – pisze bowiem Dan Tamasulo i wskazuje, że dopiero nasza reakcja na nową rzeczywistość wyłaniającą się z cierpienia psychicznego decyduje, czy ów wzrost potraumatyczny (czyli kolokwialnie rzecz biorąc podniesienie się z kolan) nastąpi czy nie.

Gdzie na kozetkę?

Wszystko w tej książce ma nam pomóc w regulowaniu naszych reakcji emocjonalnych tak, aby pomagały w pozytywnym kształtowaniu naszej przyszłości. Czy to oznacza, że oto zamiast udać się do gabinetu lekarza lub terapeuty możemy z tą lekturą położyć się na własnej kozetce i idąc krok za krokiem tropem wskazówek autora rozwiązać swoje problemy z lękiem? Raczej nie. Albo inaczej – nie każdy da radę. Bo owszem, jest to rodzaj poradnika budzącego zaufanie, umocowanego w ogromnej wiedzy autora, okraszonego świetnymi przykładami, prowadzącego czytelnika od teorii po praktyczne ćwiczenia. Ale jednak nie każdy ma taką zdolność samoanalizy, jaka wydaje się niezbędna przy wykonywaniu zaleconych tu ćwiczeń czy taką wytrwałość w samodzielnym stosowaniu proponowanych tu technik. Ba, sam autor przyznaje, że gdy zaczynał badać moc psychologii pozytywnej, miał sceptyczne
nastawienie.

– Jedynym sposobem na to, by przedstawione tu zasady i interwencje zadziałały, jest eksperymentowanie i zdobywanie nowych doświadczeń – konkluduje.

Myślę, że dla większości osób samodzielne obcowanie z książką Dana Tamasulo może być wyzwaniem. To wyzwanie może stać się źródłem głębokich zmian – we współpracy z terapeutą otwartym na ten nurt możliwa jest realna poprawa zdrowia psychicznego i jakości życia.

Czujesz, że ten temat Cię porusza lub chcesz sprawdzić, jak psychologia pozytywna może wspierać Twój rozwój? Skontaktuj się z naszymi specjalistami w Przestrzeń Holistic z zakresu psychoterapii. Wspólnie możemy przełożyć teorię na działanie – z troską, uważnością i w tempie dostosowanym do Ciebie.

Zapraszamy do obejrzenia filmiku promocyjnego na naszym kanale na youtube oraz subskrybcji: https://youtube.com/shorts/Z927YTePCrQ?feature=share

Recenzję napisała:

Małgorzata Żalikowska-Grochowska – Psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, Certyfikowana terapeutka uzależnień, Terapeutka EMDR

#psychologiaPozytywna #efektPozytywności #DanTamasulo #lęk #pewnośćSiebie #psychoterapia #zdrowiePsychiczne #rezyliencja #nadzieja #optimizm #emocje #samopomoc #psychoedukacja #psychoterapiaPozytywna #psychologia #trauma #wzrostPotraumatyczny #regulacjaEmocji #dobrostan #PrzestrzeńHolistic

Słowa kluczowe: efekt pozytywności, psychoterapia pozytywna, Dan Tomasulo, lęk i stres, rezyliencja, optymizm, nadzieja, emocjonalna równowaga, ruminacje, wzrost potraumatyczny, pozytywne emocje, kapitał psychologiczny, adaptacja psychiczna, psychologia emocji, zdrowienie emocjonalne, poradnik psychologiczny, pewność siebie, regulacja emocji, cierpienie psychiczne, samopomoc psychologiczna, rozwój osobisty, terapia poznawczo-behawioralna, EMDR, specjalista zdrowia psychicznego, Przestrzeń Holistic

DDA – pomocna wskazówka czy ograniczająca etykieta?

Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA) to osoby, które dorastały w rodzinach zmagających się z uzależnieniem lub innymi poważnymi trudnościami. Często zmagają się dziś z niskim poczuciem własnej wartości, lękiem przed oceną, trudnościami w relacjach. Czy etykieta „DDA” pomaga w zrozumieniu siebie, czy może zamyka w przeszłości?

W nowym artykule na naszym blogu psychoterapeutka Małgorzata Żalikowska-Grochowska przygląda się tematowi z różnych stron – z perspektywy psychologicznej, somatycznej i relacyjnej.
Omawia, czym jest syndrom DDA (a czym nie jest). Jakie niesie ryzyka i jak można wspierać proces zdrowienia w sposób holistyczny – obejmujący ciało, emocje i umysł.

Artykuł powstał we współpracy z portalem HaloDoctor. Przeczytaj cały tekst i dowiedz się:

• czym naprawdę jest syndrom DDA
• dlaczego nie warto traktować go jako „wyroku”
• jak świadome i holistyczne podejście może wspierać proces zmiany
• jakie metody terapii (ACT, mindfulness, EMDR, praca z ciałem) wspierają osoby z doświadczeniem DDA

Kliknij tutaj i przeczytaj całość. Twoja historia nie musi Cię definiować – może stać się źródłem siły.

Autorka tekstu:

Małgorzata Żalikowska-Grochowska – Psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, Certyfikowana terapeutka uzależnień, Terapeutka EMDR

Słowa kluczowe: DDA, dorosłe dzieci alkoholików, trauma z dzieciństwa, syndrom DDA, terapia DDA, wsparcie psychologiczne, psychoterapia Warszawa, holistyczne podejście w terapii, zdrowie psychiczne, regulacja emocji, praca z ciałem i umysłem, Małgorzata Żalikowska-Grochowska, Przestrzeń Holistic

#dda #dorosledziecialkoholikow #traumazdziecinstwa #psychoterapia #zdrowiepsychiczne #przestrzenholistic #terapiawarszawa #terapiadda #psychologia #pracakroczkupo #wsparciepsychologiczne #ciałoiumysł #holistycznieterapeuci

W ostatnich latach niewątpliwie możemy zaobserwować wzrost zainteresowania treściami psychoedukacyjnymi. Więcej “Artykuł dla HaloDoctor: Psychoterapia, depresja, zaburzenia lękowe. Fakty i mity”