Zespół stresu pourazowego to zaburzenie psychiczne będące reakcją na skrajnie stresujące lub traumatyczne wydarzenie. Dochodzi do niego wtedy, gdy doświadczenie przekracza możliwości radzenia sobie i adaptacji jednostki. Do takich wydarzeń należą między innymi wojny, katastrofy, wypadki oraz przemoc fizyczna lub seksualna. Ponadto PTSD może rozwinąć się po porwaniach, torturach lub długotrwałym pozbawieniu wolności. Również nagłe zagrożenie życia, ciężka diagnoza lub reakcja po substancjach psychoaktywnych mogą wywołać objawy.
Objawy
Zespół stresu pourazowego charakteryzuje się zespołem objawów psychicznych i somatycznych, które utrzymują się przez dłuższy czas po traumatycznym wydarzeniu.
Należą do nich m.in.:
- nawracające, natrętne wspomnienia i retrospekcje (tzw. flashbacki), a także koszmary senne związane z traumą,
- poczucie odrętwienia emocjonalnego, przytępienia uczuć i utrata zainteresowań,
unikanie miejsc, osób i sytuacji przypominających o urazie, - wycofanie społeczne, poczucie izolacji i obojętności wobec otoczenia,
- nadmierne pobudzenie, czujność i reaktywność na bodźce, trudności z zasypianiem,
- objawy lękowe, obniżony nastrój i epizody depresyjne,
- pojawianie się myśli samobójczych.
Kryteria diagnostyczne PTSD według klasyfikacji ICD-10
Rozpoznanie zespołu stresu pourazowego wymaga narażenia na wyjątkowo zagrażające lub katastroficzne wydarzenie, działające krótko lub długotrwale, które u większości osób wywołałoby intensywne cierpienie.
Charakterystycznym objawem jest uporczywe odtwarzanie stresora w postaci natrętnych wspomnień, flashbacków lub powracających snów. Objawy te mogą również nasilać się w kontakcie z sytuacjami lub bodźcami przypominającymi traumatyczne wydarzenie.
Istotnym kryterium jest także unikanie okoliczności, miejsc lub osób związanych ze stresorem, które nie występowało przed doświadczeniem urazu.
Ponadto mogą pojawić się zaburzenia pamięci dotyczące istotnych elementów traumatycznego zdarzenia oraz utrzymujące się objawy zwiększonego pobudzenia psychicznego. Obejmują one trudności ze snem, drażliwość lub wybuchy gniewu, problemy z koncentracją, nadmierną czujność oraz wzmożoną reakcję na zaskoczenie.
Wszystkie wymienione objawy rozwijają się w ciągu sześciu miesięcy od traumatycznego wydarzenia lub od zakończenia okresu jego oddziaływania.
Leczenie i terapia PTSD
Leczenie PTSD wymaga indywidualnego podejścia do pacjenta.
Zazwyczaj łączy psychoterapię, wsparcie psychospołeczne oraz farmakoterapię. Celem terapii jest bezpieczne przetworzenie traumy. Jednocześnie terapia pomaga odzyskać poczucie kontroli i bezpieczeństwa. W efekcie pacjent odbudowuje relację ze sobą i otoczeniem.
Psychoterapia
Podstawową metodą leczenia PTSD jest psychoterapia. W zależności od indywidualnych potrzeb stosuje się m.in.:
- terapię poznawczo-behawioralną (CBT) -koncentrującą się na modyfikacji zniekształconych przekonań i reakcji lękowych,
- terapię opartą na ekspozycji -stopniowe i kontrolowane przywoływanie wspomnień w bezpiecznym kontekście,
- terapię psychodynamiczną lub analityczną -pozwalającą zrozumieć głębsze znaczenie doświadczenia i jego wpływ na psychikę
- terapię traumy z wykorzystaniem EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing).
Praca z ciałem
Trauma często zapisuje się także w ciele. Dlatego fizjoterapia i psychosomatyka stanowią ważne uzupełnienie leczenia. Podejściem osteopatycznym jesteśmy w stanie wyciszyć nadaktywny układ walki/ucieczki i pomóc w “zresetowaniu” organizmu. W rezultacie organizm odzyskuje poczucie równowagi i bezpieczeństwa.
Szukasz wsparcia w tym temacie? Przestrzeń Holistic oferuje holistyczne podejście i pomoc wielu doświadczonych specjalistów. W naszym ośrodku znajdziesz: psychotraumatologów, terapię metodą EMDR, psychiatrę oraz ukoisz ciało na wizytach u fizjoterapeutów. Nie zwlekaj, zapisz się już dziś.