Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, czyli ADHD (ang. attention deficit hyperactivity disorder) jest zaburzeniem neurorozwojowym, którego pierwsze objawy zaczynają być widoczne we wczesnym dzieciństwie. Obejmuje trzy główne grupy objawów: nadmierną ruchliwość, zaburzenia koncentracji uwagi i nadmierną impulsywność.
Jak wygląda ADHD na co dzień?
Osoby z ADHD napotykają trudności w codziennym funkcjonowaniu, choć ich objawy mogą się różnić. Prawdopodobnie każdy z nas spotkał w życiu kogoś z tym zaburzeniem. Może to była koleżanka z klasy, która zawsze się spóźniała, zapominała o zadaniach domowych i często przerywała innym, a gdy ktoś mówił – sprawiała wrażenie nieobecnej. Albo kolega z pracy, który robi wiele zadań naraz, ale nigdy nie potrafi ich skończyć? Osoba pełna pasji i zainteresowań, lecz nie potrafiąca skupić się na jednym na dłużej, szukająca ciągłych wrażeń? A może uczeń, który nieustannie się wiercił, sprawiał problemy wychowawcom i było mu trudno usiedzieć w miejscu?
Objawów ADHD jest wiele, ale to najczęstsze z nich:
Nadmierna ruchliwość:
- Trudność w dostosowaniu zachowania do okoliczności.
- Trudność z “wysiedzeniem w jednym miejscu”, nawet gdy jest to wymagane.
- Problem z odpoczynkiem w ciszy i spokoju.
- Nieustanna chęć działania, nieumiejętność czekania i przebywania w jednym miejscu
Zaburzenia koncentracji uwagi:
- Trudność w koncentracji na nieciekawych zadaniach, łatwość w skupianiu uwagi na interesujących czynnościach (np. zabawa, telewizja, gry komputerowe).
- Wyglądanie, jakby nie słuchało, konieczność kilkakrotnego powtarzania komunikatów lub poleceń.
- Problemy z planowaniem aktywności, odkładanie zadań na ostatnią chwilę.
- Gubienie rzeczy, np. zabawek, przyborów szkolnych, narzędzi, zapominanie, gdzie zostały pozostawione
- Łatwość w rozpraszaniu się przez bodźce zewnętrzne.
Nadmierna impulsywność:
- Odpowiadanie na pytanie, zanim pytająca osoba je skończy zadawać.
- Brak umiejętności spokojnego czekania na swoją kolej w sytuacjach grupowych (np. w grach i zabawach).
- Przerywanie rozmów lub czynności innych, „wtrącanie się” w wypowiedzi i aktywności innych.
- Gadulstwo, mówienie tego, co się myśli, bez zastanowienia i nie zważając na odpowiednią formę w danej sytuacji.
Co warto wiedzieć?
-
- ADHD nie wynika z lenistwa – mózg osoby z ADHD funkcjonuje inaczej, co sprawia, że trudniej jej kontrolować uwagę i impulsy.
- Objawy mogą zmieniać się z wiekiem – u dorosłych często mniej widoczna jest nadpobudliwość, a bardziej problematyczne stają się trudności z organizacją i motywacją.
- Osoby z ADHD mogą mieć mocne strony, takie jak kreatywność, szybkie myślenie, energia i zdolność do działania w sytuacjach kryzysowych.
- U kobiet ADHD może wyglądać nieco inaczej niż u mężczyzn – objawy mogą być mniej zauważalne, a trudności z koncentracją i impulsywnością często przejawiają się w subtelniejszy sposób, co sprawia, że diagnostyka może być trudniejsza. Kobiety z ADHD mogą częściej maskować swoje objawy, starając się dostosować do oczekiwań otoczenia, co prowadzi do późniejszej diagnozy i wyzwań w dorosłym życiu, takich jak problemy z organizacją, niską samooceną czy lękiem.
Jak diagnozować?
- Diagnoza ADHD opiera się na dokładnym procesie oceny przeprowadzonej przez psychologa-diagnostę oraz lekarza psychiatrę.
- Konsultacja z psychologiem-diagnostą – w celu przeprowadzenia wywiadu i wykonania testów diagnostycznych, takich jak MOXO, DIVA-V, Conners.
- Konsultacja psychiatryczna – po uzyskaniu wyników testów, psychiatra dokonuje oceny i stawia diagnozę ADHD.
- Ewentualna farmakoterapia – w zależności od diagnozy, może być zalecona farmakoterapia wspierająca leczenie objawów ADHD.
- Psychoterapia.
Zastanawiasz się, czy nie masz ADHD? Zapraszamy na diagnozę do Przestrzeń Holistic!
Świadczymy kompleksową usługę, która obejmuje konsultację wstępną, diagnozę z zastosowaniem kilku narzędzi diagnostycznych, umożliwiających dokładną ocenę funkcjonowania Pacjenta i nasilenia objawów ADHD oraz konsultację omawiającą wyniki.
Nasze podejście opiera się na zastosowaniu kilku narzędzi diagnostycznych, w tym:
- Test DIVA-5: Retrospektywny wywiad diagnozujący ADHD u dorosłych, uwzględniający objawy z dzieciństwa.
- MOXO: Test oceniający wydajność uwagi oraz funkcje wykonawcze, stosowany w diagnozie ADHD.
- Conners 3: Skala oceny zachowania i symptomów ADHD, służąca do identyfikacji i oceny ciężkości zaburzenia.
ADHD i co dalej…?
- Psychoterapia
- Farmakoterapia po diagnozie u psychiatry
- Psychodietetyk, ponieważ dieta wpływa na zaostrzenie/złagodzenie objawów ADHD
- Ewentualna diagnoza i terapia bruksizmu u fizjoterapeuty stomatologicznego, ponieważ może współwystępować u osób z ADHD
- Psychoedukacja – poznanie technik radzenia sobie z objawami ADHD, lepsze zrozumienie siebie