Dysleksja to neurorozwojowe zaburzenie, które powoduje specyficzne trudności w nauce czytania, pisania oraz rozumienia tekstu, mimo co najmniej przeciętnej inteligencji oraz odpowiednich warunków edukacyjnych. Co istotne, dysleksja nie jest chorobą, lecz odmiennym sposobem funkcjonowania układu nerwowego.
W praktyce oznacza to, że nauka czytania i pisania wymaga od osób z dysleksją większego wysiłku, a także często specjalistycznego, długofalowego wsparcia edukacyjnego i psychologicznego. Jednocześnie warto podkreślić, że dysleksja nie jest wynikiem lenistwa ani braku motywacji, lecz konsekwencją specyficznego rozwoju funkcji poznawczych.
Przyczyny dysleksji
Z perspektywy neuropsychologicznej i psychotraumatologicznej przyczyny dysleksji są złożone i wieloczynnikowe. Najczęściej obejmują one:
- Czynniki genetyczne – dysleksja często występuje rodzinnie, a prawdopodobieństwo dziedziczenia szacuje się nawet na 30–50%
- Różnice w integracji wzrokowo–słuchowej oraz funkcjonowaniu pamięci roboczej,
- Odmienny sposób przetwarzania fonologicznego, co oznacza trudności w rozróżnianiu i analizie dźwięków mowy,
- Specyficzne funkcjonowanie mózgu w obszarach odpowiedzialnych za język, uwagę oraz tempo przetwarzania informacji.
W rezultacie trudności te mogą wpływać zarówno na proces uczenia się, jak i na funkcjonowanie emocjonalne dziecka lub osoby dorosłej.
Najczęstsze objawy dysleksji
Objawy dysleksji mogą różnić się nasileniem, jednak najczęściej obserwuje się:
- Wolniejsze tempo czytania, częste zgadywanie słów lub opuszczanie fragmentów tekstu,
- Błędy ortograficzne i literówki, a także pomijanie liter lub sylab,
- Trudności w rozumieniu przeczytanego tekstu, szczególnie pod presją czasu,
- Problemy z zapamiętywaniem sekwencji liter, cyfr i instrukcji,
- Trudności z organizacją notatek oraz pisemnych wypowiedzi,
- Wolniejsze tempo pracy z tekstem, zwłaszcza w warunkach szkolnych lub zawodowych,
- Szybkie zmęczenie podczas czytania i pisania,
- Zarówno u dzieci, jak i dorosłych – obniżoną wiarę we własne możliwości szkolne i poznawcze.
Jednocześnie, wbrew powszechnym mitom, osoby z dysleksją często posiadają rozwinięte myślenie obrazowe, kreatywność, intuicję oraz zdolności narracyjne. Odpowiednie wsparcie pozwala im uczyć się w zgodzie z własnym stylem poznawczym, bez nadmiernej presji i poczucia porażki.
Wsparcie i leczenie
Dysleksja nie jest chorobą i nie podlega „wyleczeniu”, jednak zgodnie z aktualną wiedzą psychologiczną i neuropsychologiczną możliwe jest skuteczne, długofalowe wsparcie osób z dysleksją – zarówno dzieci, jak i dorosłych.
Wsparcie obejmuje:
- Terapia pedagogiczna i logopedyczna dostosowana do indywidualnych potrzeb
- Ćwiczenia fonologiczne i rozwijające zdolności czytania
- Wsparcie psychologiczne, które pomaga radzić sobie z frustracją i trudnościami w szkole.
W Przestrzeń Holistic:
- pomagamy oddzielić trudność neurorozwojową od poczucia własnej wartości,
- pracujemy z wstydem, frustracją oraz napięciem szkolnym lub zawodowym,
- wzmacniamy poczucie kompetencji, sprawczości i zaufania do własnych możliwości.
Wsparcie psychoterapeutyczne (dzieci, młodzież, dorośli):
- pomaga radzić sobie z przeciążeniem poznawczym i emocjonalnym,
- wspiera regulację emocji, koncentrację oraz samoocenę,
- jest szczególnie pomocne przy współwystępowaniu lęku, obniżonego nastroju, ADHD oraz doświadczeń porażek szkolnych.
Wsparcie dla rodziców:
- oferujemy konsultacje psychologiczne dla rodziców dzieci z dysleksją,
- pomagamy w rozumieniu emocji dziecka i reagowaniu bez presji oraz nadmiernych oczekiwań,
- wspieramy rodziców w budowaniu motywacji dziecka w sposób, który nie zawstydza i nie podważa jego poczucia własnej wartości.
Chcesz dowiedzieć się więcej o dysleksji, neurorozwoju i zdrowiu psychicznym dzieci, młodzieży oraz dorosłych?
Obserwuj nasze media społecznościowe Przestrzeń Holistic, gdzie regularnie publikujemy treści psychoedukacyjne, artykuły eksperckie, wskazówki dla rodziców oraz materiały wspierające osoby z trudnościami neurorozwojowymi.
Bądź z nami na bieżąco i ucz się, jak wspierać rozwój oraz dobrostan psychiczny bez presji, wstydu i oceniania.