Anhedonia: kiedy wszystko traci kolor.
BY: paulina.podrez
Aleksandra Stolarczyk / Artykuły / Strona główna
Anhedonia stanowi objaw wielu zaburzeń psychicznych, których jest jednym z symptomów. Może również występować w wyniku niektórych leków czy używek.
Anhedonia oznacza dosłownie brak przyjemności (z gr.: an–„bez”, hedone– „przyjemność”). Po raz pierwszy została opisana przez francuskiego psychologa T.A. Ribota pod koniec XIX w.
Czym jest anhedonia?
Sama anhedonia nie jest chorobą ale symptomem innego zaburzenia. Jest jednym z głównych objawów depresji, pojawia się w przebiegu schizofrenii, zaburzeń lękowych, może występować u osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych. Jest także cechą obecną w populacji ogólnej.
Innym rodzajem anhedonii jest wtórna- polekowa, może pojawić u osób, które przyjmują leki antydepresyjne i są w stanie remisji. Jest to często występująca reakcja przejściowa, ale jeśli nas niepokoi można ją skonsultować ze swoim lekarzem psychiatrą. Objawia się jako „obojętność”, a także utrata zdolności odczuwania przyjemności lub braku reakcji na przyjemne bodźce.
Samopoczucie w anhedonii
Anhedonia odnosi się do częściowej lub całkowitej utraty odczuwanej przyjemności związanej z doświadczeniami zmysłowymi (np. jedzenie ulubionej potrawy nie sprawia przyjemności), jak i kontaktami i interakcjami z innymi (anhedonia społeczna), a także zachowaniami nagradzającymi (anhedonia konsumpcyjna) oraz czekaniem na coś dobrego (anhedonia antycypacyjna).
Można utracić zainteresowanie tym co do tej pory cieszyło, a stało się „bezbarwne, nijakie”, jałowe lub doświadczać stłumionej motywacji do podejmowania przyjemnych aktywności. To może powodować trudności w dostrzeganiu życiowego celu oraz w codziennym funkcjonowaniu w obszarze zawodowym, rodzinnym i społecznym. Może też zwiększać podatność na stresory.
Przyczyny
Przyczyną anhedonii są zaburzenia w neuronalnej aktywności mózgu w obrębie układu nagrody (w zakresie neuroprzekaźnictwa dopaminy). Przekłada się to na zmniejszenie lub utratę odczuwania przyjemności. Obecne badania mówią, że przyjemność jest związana przetwarzaniem nagród, które składa się z trzech etapów: uczenia się, pożądania oraz satysfakcji.
Odczuwasz niepokój związany ze swoim stanem emocjonalnym, który towarzyszy ci od jakiegoś czasu i utrudnia codzienność? Jeśli tak, warto skonsultować się z lekarzem psychiatrą.
Pozytywne efekty można także uzyskać dzięki oddziaływaniom terapeutycznym, a także dbaniu o swój dobrostan: minimalizowaniu przeciążeń związanych ze stresem, balansem między pracą, a czasem wolnym oraz korzystaniu ze wsparcia najbliższych nam osób.
Źródła:
Szczypiński J., Gola M.2017. Anhedonia. Co o niej wiemy i jak ją badać? Psychiatria, tom 14 (2/2017), 65-74
Rybicka W. 2023. medycyna praktyczna dla pacjentów.
Trøstheim M, Eikemo M, Meir R, et al. Assessment of Anhedonia in Adults With and Without Mental Illness:
A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Netw Open. 2020;3(8):e2013233.
doi:10.1001/jamanetworkopen.2020.13233
Autorka artykułu:
Aleksandra Stolarczyk – Psycholożka, Psychoterapeutka integracyjna w trakcie szkolenia, Diagnostka
Słowa kluczowe:
anhedonia, brak przyjemności, objawy depresji, anhedonia społeczna, anhedonia konsumpcyjna, anhedonia antycypacyjna, układ nagrody, dopamina, zaburzenia psychiczne, psychiatra, terapia, zdrowie psychiczne, dobrostan emocjonalny, leczenie depresji
#anhedonia #zdrowiepsychiczne #depresja #objawydepresji #brakprzyjemności #psychiatria #zdrowieemocjonalne #wsparciepsychologiczne #psychoterapia #układnagrody #terapia #dobrostan #psychologia #psychoedukacja #przestrzenholistic